گچ

گچ

گچ

گچ از جمله مصالحی است که در صنایع ساختمان سازی از اهمیت مخصوصی برخوردار است وبعلت ویژگی های که دارد اززمانهای قدیم در امر ساختن مسکن محل مصرف داشته است. دربسیاری از ساختمانهای قدیمی مخصوصا ًدوران صوفیه که اغلب آنها در اصفهان موجود می باشند گچ نقش موثری داشته و گچ بریهای بسیار زیبائی از آن دوران باقی مانده است. گچ بعلت خواص خود از اولین قدم در ایجاد یک بنا که پیاده کردن حدود زمین باشد و با اصطلاح برای ریختن رنگ اطراف زمین مورد نیاز بوده و همچنین تا آخرین مراحل کاری که سفید کاری و نصب سنگ است باز هم گچ مورد نیاز است و حتی در نقاشی ساختمان هم از گچ استفاده می نمایند.

ذخاير سنگ گچ:

اگر چه در بيشتر كشورهاي دنيا معادن سنگ زيرزميني هستند ولي در ايران تمام معادن سنگ گچ به شكل سطحي و با روش هاي استخراج روباز استخراج مي شوند . سنگ گچ مانند اغلب سنگ هاي مصرفي ديگر با روش چالزني و انفجار استخراج مي گردد . همچنين چنانكه ذخيره به شكل تپه يا كوه باشد و لايه هاي گچ در امتداد افق پيوسته باشند ، استخراج سنگ گچ توسط ماشين هاي استخراج پيوسته امكان پذير است.

ذخاير سنگ گچ در تمام قاره هاي دنيا وجود دارد . ذخاير بزرگ سنگ گچ در قاره هاي آمريكا ، آسيا و استراليا وجود دارد . همچنين در اروپا نيز معادن سنگ گچ به شكل سطحي استخراج مي شوند . در سال ۱۹۶۴ ميلادي در جاماهيكا تمبري با تصويري از صنعت گچ چاپ شد . در آمريكاي شمالي معادن سنگ گچ سطحي است و در بيابان هاي يوتا ذخاير سنگ گچي به شكل پودر وجود دارد . در ايران در بيشتر مناطق ذخاير سنگ گچ وجود دارد . ذخاير سنگ گچ ايران داراي كيفيت هاي مختلف و با شرايط گوناگون زمين شناسي مي باشند .

در سال هاي اخير توسط فرآيندهاي بر روي دي اكسيد گوگرد خارج شده از سكوهاي خروج گاز طبيعي گچ مصنوعي با كيفيت بالا توليد شده است . اين نوع گچ مصنوعي كه با نام گچ دو گوگردي نيز ناميده مي شود مي تواند به عنوان مكمل محصولات گچي معدني بكار گرفته شود .

ذخاير سنگ گچ شناسائي شده در جهان بالغ بر ۳/۳ ميليارد تن تخمين زده شده اند . ميزان ذخاير سنگ گچ به تفكيك كشورها در جدول ذيل آورده شده است.

 رديف نام منطقه ميزان ذخيره(ميليون تن)
۱ ايران ۹۰۰
۲ اروپا ۸۰۰
۳ آمريكا ۷۳۰
۴ كانادا ۴۵۰
۵ آسيا (بدون ايران) ۱۰۰
۶ مكزيك ۷۰
۷ آمريكاي جنوبي ۷۰
۸ آفريقا ۷۰
۹ اقيانوسيه ۷۰
۱۰ سايركشورهاي آمريكاي مركزي ۲۰
مجموع: ۳۳۰۰
[divider]

از لحاظ توليد گچ ، ايران ۱۰ درصد توليد جهاني را در اختيار دارد و پس از آمريكا در رتبه دوم قرار گرفته است . توليد گچ در ايران در سال ۱۳۸۱ برابر ۱۳/۵ ميليون تن بوده است ( طبق آمار در اين صنايع و معادن ) . ميزان صادرات گچ ايران در اين سال ۱۰۰ هزار تن سنگ گچ و ۱۲۰ هزار تن فرآورده هاي گچي بوده است .

منابع تهیه گچ:

گچ از پختن و آسیاب کردن سنگ گچ بدست می آید. سنگ گچ از گروه مصالح ساختمانی کلسیم دار است که بطور وفور در طبیعت یافت می شود. و تقریبا ًدر تمام نقاط روی زمین وجود دارد و از لحاظ فراوانی در طبیعت در ردیف پنجم می باشد، در ایران هم تقریبا ًدر تمام نقاط کشور مخصوصا ًدرکویر مرکزی و اطراف تهران- جاجرود – آذربیجان – اطراف مشهد و غیره یافت می شود سنگ گچ به فرمول ۲ H2O، Caso4 از سنگهای ته نشستی بوده و به علت میل ترکیب شدیدی که دارد بطور خالص یافت نمی شود. بیشتر به صورت ترکیب با کربن یا اکسیدهای آهن یافت می گردد. سنگ گچ موجود درطبیعت بیشتر مخلوط با آهک و خاک رس است سنگ گچ یا بصورت سولفات کلسیم آبدار یافت می شود که به آن ژیپس ( گچ خام) هم می گویند یا بصورت سولفات کلسیم بدون آب (Caso4) بدست می آید که به آن ایندریت گفته می شود. سولفات کلسیم آبدار به صورتهای مختلف یافت می گردد. بشرح زیر:

۱_ سنگ گچ مرمری که مصرف گچ پزی نداشته و جزء سنگهای زینتی است و به علت نرمی کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و به همین علت از آن برای ساختن وسایل زینتی مانند زیر سیگاری – قاب عکس و غیره استفاده می شود. این صنعت بیشتر درخراسان رواج دارد این نوع سنگ گچ نیز بیشتر دراستان خراسان و مخصوصا ًدراطراف مشهد یافت می شود.

۲_ سنگ گچ معمولی که غیر بلوری بوده و فراونترین نوع سنگ گچ است و مصرف گچ پزی دارد و موضوع همین بخش از این کتاب می باشد.

سنگ گچ خالص بی رنگ است – سنگ گچ ترکیب شده ابا کربن به رنگ خاکستری – سنگ و گچ ترکیب شده با اکسیدهای آهن بیرنگ، زرد روشن، کبود و یا سرخ رنگ می باشد که برحسب نوع اکسید آهن این رنگها متفاوت است.

مصارف گچ:

گچ درصنعت ساختمان سازی مصارف متعدد دارد از جمله ریختن رنگ ساختمان برای مشخص کردن اطراف زمین و پیاده کردن نقشه – ملات سازی – گچ و خاک – سفید کاری – سنگ کاری که در مورد اخیر برای نگهداشتن سنگ بطور موقت درجای خود تا ریختن ملات پشت آن مورد مصرف قرار میگیرد و در صنایع مجسمه سازی و ریخته گری برای قالب سازی مصرف می شود و در کارهای طبی برای شکسته بندی مورد نیاز است. و همچنین در صنایع سیمان پزی و دارویی نیز مصرف می شود.

 خواص گچ:

گچ علاوه بر دو خاصیت عمده ( زود گیر بودن و ازدیاد حجم به هنگام سخت شدن ) دارای خواص دیگری نیز هست از جمله آنکه گچ اکوستیک است. در آتش سوزی مقاوم می باشد. ارزان و فراوان است. دارای رنگی سفید و خوش آیند است.

دانلود مقاله گچ و اندودهای گچی

کلیپ فرایند تولید گچ

فهرست